Reagowanie na popełnione przestępstwo – odpowiedzialność prawna i społeczna

Zarówno zarządzanie, jak i codzienne życie w budynkach wspólnot mieszkaniowych, może prowadzić do sytuacji, w których pojawia się dylemat co do sposobu reakcji na zachowania naruszające społeczne normy. Sąsiedzkie konflikty, niszczenie wspólnej własności, malwersacje finansowe mogą stać się wystarczającym powodem do złożenia zawiadomienia o popełnionym przestępstwie.

Odpowiedzialność prawna a odpowiedzialność społeczna

Zgodnie z Kodeksem postępowania karnego osoba, która posiada informację o popełnionym przestępstwie, ma społeczny obowiązek powiadomić o tym fakcie odpowiednie służby, co umożliwi ukaranie winnych. Społeczny obowiązek nie jest jednak obowiązkiem prawnym, nieprzekazanie takiej informacji samo w sobie nie jest przestępstwem.

Inną sytuację mamy w przypadku odpowiedzialności prawnej – czyli zagrożenia sankcją za zatajenie wiedzy o popełnionym przestępstwie. Przepis ten nie obejmuje wszystkich czynów zabronionych, dotyczy między innymi ludobójstwa, zdrady państwa, zamachu stanu, szpiegostwa, sprowadzenia niebezpieczeństwa powszechnego. Niezgłoszenie pozostałych przestępstw nie będzie skutkowało karą.

Prawny obowiązek powiadomienia o niektórych przestępstwach obejmuje także instytucje państwowe i samorządowe – dotyczy to w szczególności popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu.

Zawiadomienie o przestępstwie

Zawiadomienie może być przekazane w dowolnej formie – również ustnej, wówczas sporządzony zostaje odpowiedni protokół. Sprawę można zgłaszać na policji lub w prokuraturze.

Bezpieczeństwo osoby zgłaszającej przestępstwo mają zapewnić odpowiednie procedury, wdrażane są w sytuacji poczucia zagrożenia ze strony obciążonego zeznaniami sprawcy. Możliwe jest zastrzeżenie danych dotyczących miejsca zamieszkania świadka, wówczas informacje posiada wyłącznie prokuratura i sąd.

Przyjęte zostaje każde złożone zawiadomienie, później jednak dokonywana jest jego weryfikacja i oceniana zasadność zgłoszenia. Fałszywe oskarżenie jest karalne, osoba która przedstawia nieprawdziwe fakty podlega grzywnie, karze ograniczenia lub pozbawienia wolności. Tak restrykcyjne kary dotyczą jednak przypadku świadomego wprowadzenia w błąd organów ścigania.

Należy zdawać sobie sprawę, że w przypadku niektórych przewinień zgłoszenie ich przez osobę trzecią nie wystarczy do rozpoczęcia odpowiednich działań przez policję czy prokuraturę. Niektóre przestępstwa są ścigane tylko na wniosek osoby pokrzywdzonej w wyniku danego zdarzenia. Reagowanie w takich przypadkach jest jak najbardziej wskazane, ale powinno skupiać się na pomocy osobie pokrzywdzonej w dochodzeniu swoich praw. Niestety ignorowanie sytuacji, które rodzą podejrzenie popełnienia przestępstwa, jest nadal bardzo częste. Współpraca z organami ścigania wciąż bywa postrzegana jako donosicielstwo, a nie dbanie o dobro wspólne. Jednak budowanie poczucia bezpieczeństwa, atmosfery wzajemnego szacunku i uczuciowości, wymaga zaangażowania członków społeczności.



Eryk Malaskat

Obecnie jestem studentem Zarządzania Nieruchomościami w WSB we Wrocławiu. Stronę tę, jak pozostali moi koledzy prowadzę hobbystcznie.